dr Dominika Łarionow


e-mail: dominika.larionow@gmail.com

Dr Dominika Łarionow ukończyła kierunek kulturoznawstwo ze specjalnością teatrologia na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Łódzkiego. Pracę doktorską napisała pod kierunkiem prof. dr hab. Anny Kuligowskiej-Korzeniewskiej. Od 2000 roku jest zatrudniona na etacie adiunkta w Instytucie Historii Sztuki U.Ł. Prowadzi zajęcia z krytyki artystycznej, historii scenografii, metodologii nauk humanistycznych.

Zainteresowania badawcze Dominiki Łarionow dotyczą kontekstów sztuk: teatru i plastyki, rozumianej jako scenografia, instalacja, environment, rzeźba w przestrzeni etc. Im poświęciła dwie opublikowane monografie: Przestrzeń obrazów Leszka Mądzika (Wydawnictwo Naukowe KUL, Lublin, 2008) oraz Wystarczy tylko otworzyć drzwi… Przedmioty w twórczości Tadeusza Kantora (Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2015). Ostatnia książka otrzymała wyróżnienie na Targach Książki Akademickiej w Poznaniu w 2015 roku. Ponadto była współredaktorem wraz z Wojciechem Baluchem i Michałem Lachmanem tomu: Przestrzeń w dramacie, teatrze i sztukach plastycznych, Księgarnia Akademicka, Kraków 2006.

Ważnym obszarem badawczym Dominiki Łarionow są analizy przemian współczesnej scenografii, jak również wpływu awangard XX wieku na artystów pracujących w przestrzeni teatralnej. Jest ona również autorem obszernego hasła na temat historii scenografii dla polskiej wersji Encyklopedii  Britannica (Wydawnictwo Kurpisz, Poznań 2004). Obecnie jest członkiem zespołu badawczego realizującego grant: Zmiana ustawienia. Polska scenografia teatralna i społeczna XX i XXI wieku, realizowanym przez Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego w Warszawie, pod kierownictwem prof. dr hab. Dariusza Kosińskiego (Uniwersytet Jagielloński). Środki uzyskano w ramach NPRH Moduł ‘Rozwój” 2.b.

W latach 2014-2017 była w składzie Editorial Board of Journal “Theater and Performance Design”, Routledge, od 2014 roku również należy Editorial Committee “Theatre Art Journal”, Tel Aviv University. Należy do następujących organizacji: Stowarzyszenia Historyków Sztuki, Polskiego Towarzystwa Badań Teatralnych, Polskiego Stowarzyszenia Sztuki Orientu, International Federation for Theater Research (w latach 2006-2013  była przewodniczącą Scenography Working Group, istniejącą w ramach FIRT). Do tej pory była uczestnikiem 28 konferencji krajowych i 15 zagranicznych kongresów. W 2015 roku w ramach obchodów Roku Tadeusza Kantora wzięła udział w projekcie: Cafe Europe, finansowanym przez Cricotekę i Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego dla platformy e-learningowej.

Od 2011 roku Dominika Łarionow jest Ekspertem Prezydenta Miasta Łodzi ds. teatru i sztuk plastycznych. Od 2004, aż do zamknięcia w 2018 roku była członkiem i sekretarzem Kapituły Złotego Pióra Nagrody im. Jerzego Katarsińskiego przyznawanej corocznie dla najlepszego krytyka sezonu. Była również jurorem w konkursach ogólnopolskich: na najlepszą polską komedię oraz na najlepszą polską scenografię.

Najważniejsze artykuły (wybór):

  • Piętnaście obrazów Sceny Leszka Mądzika, w: „Dialog”, nr 3/2000, Biblioteka Narodowa, Warszawa, s. 136 – 147.
  • Żywioły w teatrze Leszka Mądzika, w: „Dialog”, nr 9/2000, Biblioteka Narodowa, Warszawa, s. 120 – 130.
  • Aktor – człowiek – fantom w widowiskach Sceny Plastycznej KUL, w: Teatr: ciało i cień, Instytut Filologii Polskiej Uniwersytetu im. A. Mickiewicza, Poznań 2000, s.81-94.
  • Przestrzeń multipikturalna Mądzika, w: „Didaskalia”, nr 41/luty 2001, Uniwersytet Jagielloński, Krakowskie Stowarzyszenie Teatralne, Kraków, s.65 – 69.
  • Wnętrze futerału, czyli sceniczny kosmos Jerzego Grzegorzewskiego, w: „Opcje” Dwumiesięcznik Kulturalny, Katowice, nr 3 (44) lipiec 2002, Górnośląskie Centrum Kultury, s.76-82.
  • Szajna, szajnizm i spadkobiercy, czyli rozmowa, której nie było, w: „Opcje” Dwumiesięcznik Kulturalny, nr 4/5 (51/52) październik 2003, Górnośląskie Centrum Kultury, Katowice s.70-74.
  • Teatr jako miejsce dialogu intersemiotycznego na przykładzie twórczości Jerzego Grzegorzewskiego [w:] Dialog w dramacie, Kraków 2004, s.305-318.
  • Dwaj Chasydzi z Deską Ostatniego Ratunku. Motywy żydowskie w twórczości Tadeusza Kantora [w:] Żydzi w lustrze dramatu, teatru i krytyki teatralnej, Katowice 2004, s. 230-243.
  • Szajna – poetyka zniszczenia [w:] „Życie zamieniam w obraz…” Sztuka Józefa Szajny, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2005, s.41-56.
  • Manekin – ciało w przestrzeni teatru [w:] Teatr, przestrzeń, ciało, dialog. Poszukiwania we współczesnym teatrze, pod red Magdaleny Gołaczyńskiej i Ireneusza Guszpita, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2006, s.109-122.
  • Idee konstruktywizmu w teatrze polskim. Strzemiński i jeszcze dwóch reżyserów, w: Teatr Polski, Litwy i Rosji XX wieku. W poszukiwaniu własnego oblicza. W kręgu idei Wyspiańskiego, Stowarzyszenie Integracji Humanistycznej Po-Most Acrobat, Tczew 2007, s.18 – 21.
  • Pułapka na iluzję, czyli po co w teatrze były, są oraz będą drzwi? [w:] Przestrzenie we współczesnym teatrze i dramacie, pod red. Violetty Sajkiewicz i Ewy Wąchockiej, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2009, s.164-174.
  • Władysława Strzemińskiego i Szymona Syrkusa zmagania z Wyspiańskim [w:] Stanisław Wyspiański w labiryncie świata, myśli i sztuki, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2009, s.333-345.
  • Mickiewicz, Cirque Olimpique, panoramy a teatr, w: Architektura znaczeń. Studia ofiarowane prof. Zbigniewowi Bani w 65 rocznicę urodzin i w 40-lecie pracy dydaktycznej, Instytut Historii Sztuki Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego, Warszawa 2011, s.482-491.
  • Józef Szajna – obrazy ze świata upadłego w: Portrety teatralne. Piórkiem-węglem-pędzlem. Prace dedykowane profesor Annie Kuligowskiej-Korzeniewskiej, Łódź 2011, s.137-144.
  • Manekin Tadeusza Kantora i nadmarioneta Edwarda G. Craiga. Zarys idei, w: Dziś Tadeusz Kantor! Metamorfozy śmierci, pamięci i obecności, pod redakcją Marty Bryś, Anny R. Burzyńskiej i Katarzyny Fazan, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2014, s.81-96.
  • Kantor czyli jak przyszpilić przedmiot, „Format. Pismo Artystyczne”, nr 69, Wrocław 2014, s.48-51.
  • Amabalaże Kantora, „Polska Sztuka Ludowa – Konteksty”, nr 1-2/2015, Warszawa, s.290-302.
  • Trzy Balladyny czyli Tadeusza Kantora gry z tradycją, w: Nowe czytanie tradycji. Z inspiracji Rokiem Kolbergowskim, Ewa Nowina-Sroczyński, Sebastian Latocha, Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2016, s. 299-317
  • Sztuka w przestrzeni, czyli o twórczości Leszka Mądzika, w: Acta Artis. Studia ofiarowane Profesor Wandzie Nowakowskiej, pod redakcją Anety Pawłowskiej, Eleonory Jedlińskiej i Krzysztofa Stefańskiego, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź, 2016, s. 153-166.
  • Gdy lekarz wkracza na scenę … czyli chorzy artyści w: Oblicza choroby w czasach płynnej nowoczesności, redakcja Ewa Nowina-Sroczyńska, Sebastian Latocha, Tomasz Siemiński, Muzeum Zachodniokaszubskie, Bytów – Łódź 2016,  330-360
  • Co to jest scenografia? Kilka uwag historycznych i metodologicznych w: Odsłony współczesnej scenografii. Problemy – sylwetki – rozmowy, Wydawnictwo  Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2016, s,19-36.
  • Antropolog – interpretator wobec sztuki w: Kręgi i płomienie. Szkice o teatrze i socjologii, pod red. Magdaleny Hasiuk i Elżbiety Kołdrzak, Wydawnictwo Primum Verbum, Łódź 2017, s.131-142.
  • Liminalność na przykładzie twórczości Stanisława Wyspiańskiego i Tadeusza Kantora. Obraz idei komplementarnych. – Polska Sztuka Ludowa – Konteksty, nr 1-2,  2017, s. 277-288.
  • Brygada szlifierza Karhana jako przykład socrealizmu w teatrze i jego współczesnej parafrazy w: Socrealizmy i modernizacje Akademia Sztuk Pięknych im Wł. Strzemińskiego w Łodzi, Łódź 2017, s. 479-505.
  • Twarz bohatera Sceny Plastycznej w: Artes Liberales. Teatr-sztuka-media. Księga jubileuszowa dedykowana Leszkowi Mądzikowi, redakcja Stanisław Fel, Justyna Szulich-Kałuża, Paweł Nowak, Małgorzata Sławek-Czochra, Wydawnictwo KUL, Lublin 2018, s.193-204.
  • Kontekst medialny fotografii mortualnej na przykładzie zdjęć pośmiertnych Stanisława Wyspiańskiego i Adama Mickiewicza, „Zeszyty Naukowe KUL”, vol 61, n.1 (2018), s.265-282.

 

Artykuły opublikowane w języku angielskim, francuskim, czeskim, rosyjskim:

  • The Time of a falling Feather w: „Art Inquiry”, Volume III (XII) 2001, ŁTN, Łódź, s. 253-260.
  • Space, Light and Sound in Performances of Leszek Mądzik’s Scena Plastyczna KUL as the Innovation in Theater Design w: Tradition and Innovation in Theater Design, Uniwersytet Jagielloński, Kraków 2001, s. 102-106.
  • Jerzy Grzegorzewski and Stanislaw Wyspianski: The Mnemonics of Scenography as a Problem of National Tradition, w: „Art Inquiry” Volume VI (XV), ŁTN, Łódź 2004, s.231-241.
  • The New Aesthetics of the Stage Set in Polish Theater after 1989, w:Patronage, spectacle and the stage, edited by Irene Eyant-Confino and Eva Sormova, Theater Institute Prague 2006, s.126-131.
  • La Scena Plastyczna de l’Universite Catholique de Lublin w: “Ligeia – Dossier sur l’Art”, Paris, XXI Année, n 85-86-87-88, juillet-décembre 2008, s.170-180.
  • Leszek Madzik: le rite du geste dans le ténébres w: L’Age d’or du théâtre polonaise de Mickiewicz à Wyspianski, Grotowski, Kantor, Lupa, Warlikowski…., Éditions de l’Amandier, Paris 2009, s. 265-288.
  • Let’s make stage design, or performative aspects of art, „Art. Inqiury”, vol XIV (XXIII), Łódź 2012 s.221-235.
  • Scenography studies – on the margin of art history and theater studies, w: “Art Inquiry”. Vol XVI (XXV), Łódź 2014, s.115-126
  • From painted decoration to the screen. The turn in stage illusion in the late 20th and early 21st century, w: “Art Inquiry” (współautor Mgdalena Raszewska) vol XVII (XXVI), 2015.
  • Images at large i.e. on art in Three-dimensional space, on the example of Leszek Mądzik’s art w; “Zeszyty Naukowe KUL” 60 (2017), nr 1 (237), s.21-34
  • Манекен – тело в пространстве театра w: Пространство. Tело. Диалог. Исследования в современном театре, Гуманитарный Центр, Харков, 2017, s. 138-154.
  • Images en liberté ou l’art dans un espace tridimensionnel selon les œuvres scéniques de Leszek Mądzik w; Metteur en scène aujourd’hui. Indentité artistique en question?, sous la direction de Izabella Pluta, Press Universitaire de Rennes 2017, p.199-213.
  • Tadeusz Kantor – nesnadné dĕdictvi w: „Divadelní Revue” nr 2/2017, s.23-40.
  • Bauhaus – the School that Became the Avant-Garde, “Art Inquiry” volume XIX (XXVIII), Łódź  2017, s.291-305.
  • Transformations of forms. Polish scenography after 1945 w: The Routledge Companion to Scenography, edited by Arnold Aronson, Routledge, London and New York 2018, p.444-456.
  • The face of the Scena Plastyczna’s character w: Artes Liberales. Teatr-sztuka-media. Księga jubileuszowa dedykowana Leszkowi Mądzikowi, redakcja Stanisław Fel, Justyna Szulich-Kałuża, Paweł Nowak, Małgorzata Sławek-Czochra, Wydawnictwo KUL, Lublin 2018, s.205-216
  • Polemika Taduesza Kantora s Edwardem G. Craigem, “Loutkář”, Divadelni ustav, Praga, nr 2/2018 s.26-29.