dr hab. Aneta Pawłowska, prof UŁ


SONY DSC

e-mail:  aneta.pawlowska@uni.lodz.pl

Prof. UŁ. dr hab. Aneta Pawłowska – historyk i historyk sztuki, doktorat 2000 r. habilitacja 2014, profesor nadzwyczajny w Uniwersytecie Łódzkim od 2016 r. Od 2016 r. sprawuje funkcję Prodziekana ds. Studiów Niestacjonarnych, Podyplomowych i Współpracy z Zagranicą Wydziału Filozoficzno-Historycznego Uniwersytetu Łódzkiego. W roku 2020 Kolegium Dziekańskie (wraz  z prof. Pawłowską) zostało wybrane na drugą kadencję.

Poza jednostką uniwersytecką prof. Pawłowska od roku 2011 jest wybranym na już na drugą kadencję aktywnym członkiem Zarządu Polskiego Instytutu Studiów Nad Sztuką Świata (http://www.world-art.pl/), którego jest też założycielem. PISnSŚ jest jedyną instytucją w Polsce, działającą w oparciu o ustawę o stowarzyszeniach, która w wyniku parametryzacji uzyskała  na podstawie decyzji Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego nr 513/ Kat/ 2017 z 25 października 2017 r. status jednostki badawczej. Ponadto prof. Pawłowska pełni funkcje: Eksperta Komisji Europejskiej (od 2016), jest członkiem: sieci naukowej COST (od 2016), Łódzkiego Towarzystwa Naukowego (od 2016; od 2019 Przewodnicząca Wydziału VI Sztuki i Nauk o Sztuce). Od 2015 r. posiada tytuł Rzeczoznawcy Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Od roku 2017 należy także  do grupy naukowo-badawczej Proxectos e Estudos Sobre Patrimonio Cultural = Project and Studies on Cultural Heritage (GI-1907), utworzonej na Universidade de Santiago de Compostela w Hiszpanii. Od 2017 r. jest członkiem „International Visiting Faculty” of Chandigarh University Punjab Indie, zaś od  2018 r. jest „external scientific fellow” (zewnętrzny pracownik naukowy) na Wydziale Historycznym University of West Bohemia, Plzen.

Prof. Pawłowska Jest Członkiem Polskiej Rady Wydawniczej Interdyscyplinarnej Serii „Krótkie Wprowadzenie”, pisanej piórem ekspertów skupionych wokół Uniwersytetu Oksfordzkiego (od 2016), oraz kolegium redakcyjnego półrocznika Katedry Historii Sztuki UŁ „TECHNE. Seria nowa” i Rady Redakcyjnej rocznika  „Art of Orient” (od 2014) r.

Nagrody:

Nagroda Rektora UŁ Zespołowa I stopnia za publikację European Culture: Unity in Diversity, Cambridge Scholars, Newcastle 2011 (2012).

Nagroda Rektora UŁ II stopnia za publikację Sztuka i kultura Afryki Południowej, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2013 (2014).

Nagroda zespołowa  Marszałka Województwa Śląskiego za Wydarzenie Muzealne Roku 2014 w kategorii  „publikacje książkowe” za publikacje Ex Africa semper aliquid novi.

Odznaka Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego „Zasłużony dla Kultury Polskiej” (2015).

Nagroda Rektora UŁ Zespołowa I stopnia (wraz z J. Sowińską-Heim) za publikację Audiodeskrypcja dzieł sztuki – metody, problemy, przykłady, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2016 (2017)

Nagroda naukowa LUMEN 2017 (Leaders in University Management) w kategorii Specjalnej za projekt „Usłyszeć obraz. Audiodeskrypcja dzieł sztuki w łódzkich muzeach  jako czynnik kreujący i kształtujący relacje pomiędzy działalnością  naukową i dydaktyczną Uniwersytetu Łódzkiego a interesariuszami zewnętrznymi (instytucjami kultury, organizacjami pozarządowymi, społecznością lokalną, przedstawicielami biznesu)”.

Wyróżnienie „Łódzkie Eureka 2017” przyznawane przez Radę ds. Szkolnictwa Wyższego i Nauki przy Prezydencie Miasta Łodzi za wybitne osiągnięcia naukowe na rzecz rozwoju Łodzi jako ośrodka naukowego i akademickiego w kategorii „nauka” za projekt pt. „Opracowanie metodologii naukowej audiodeskrypcji dzieł sztuki oraz jej implementacja w łódzkich muzeach” (2018).

Prof. Pawłowska jest autorką 6 książek (w tym dwie publikacje były sfinansowane z grantu Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego), redaktorką 6 monografii wieloautorskich. Ponadto ma w dorobku autorstwo ponad 70  artykułów w monografiach i czasopismach (w tym kilkanaście wydanych za granicą w językach angielskim, hiszpańskim, ukraińskim). Wszystkie wymienione publikacje są recenzowane.

Zainteresowania naukowe prof. Pawłowskiej dotyczą trzech głównych nurtów badawczych są to: sztuka polska XIX i XX wieku o tradycyjna, sztuka i kultura Afryki Południowej oraz audiodeskrypcja dzieł sztuki.

Badania zmierzające do aprecjacji  sztuki polskiej o charakterze tradycyjnym prof. Pawłowska prowadzi od 1994 r. poświęciła im 3 książki (Studia o sztuce polskiej XIX I XX wieku, Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego 2017, ss. 224, Pro Arte. Monografia grupy warszawskich artystów  1922 -1932, Warszawa: Wydawnictwo Neriton 2006; ss. 188 oraz Henryk Weyssenhoff (1859-1922) – zapomniany bard Białorusi, Warszawa: Wydawnictwo DIG 2006, ss.124) oraz liczne artykuły Візуальний текст або “слова на волі”: від футуризму через конкретну поезію до мережевої літератури, „ТЕКСТ І ОБРАЗ: АКТУАЛЬНІ ПРОБЛЕМИ ІСТОРІЇ МИСТЕЦТВА” 2019 No. 1(7), s. 90-101; What is History of Art in the 20 th and 21 st Century–a Few Theoretical Problems „West Bohemian Historical Review” 2019 Vol. IX No. 2, s. 137-151. Badania te są podstawą do współpracy prof. Pawłowskiej jako eksperta we współpracy z  Wydziałem ds. Strat Wojennych Departamentu Dziedzictwa Kulturowego oraz Narodowego Instytutu Muzealnictwa i Ochrony Zbiorów (NIMOZ) a także z instytucjami sądowymi w zakresie weryfikacji autentyczności prac malarskich oraz do współpracy z NIMOZ w kwestii wydawania zezwoleń na wywóz zabytków sztuki z Polski.

W latach 2001-2004 prof. Pawłowska przebywała w Republice Południowej Afryki, co  okazało punktem przełomowym w jej badaniach.  Zetknęła się wówczas z odmienną kulturą i sztuką kontynentu afrykańskiego, co zostało pogłębione m.in. dzięki jej związkom z University of the Witwatersrand w Johannesburgu, znanemu  z opozycji do apartheidu oraz z nowatorskiej Goodman Gallery  – założonej w 1970 r. najważniejszej instytucji wystawowej tego miasta (i Kapsztadu), zaangażowanej w dialog z artystami afrykańskimi i walkę z apartheidem.  Po powrocie do Polski sztuka Afryki oraz szeroko traktowane badania nad postkolonializmem stały się istotnym zakresem badań  prof. Pawłowskiej. Publikacja Sztuka i kultura Południowej Afryki. W poszukiwaniu tożsamości artystycznej na tle przekształceń historycznych, Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego 2013, ss. 406 stała się podstawą do nadania jej tytułu doktora habilitowanego. Ponadto tematyce afrykańskiej prof. Pawłowska poświeciła kilkadziesiąt artykułów w językach polskim i angielskim. Najważniejsze z ostatnich lat to: Johannesburg Art Gallery in the context of racial transformation in South Africa, „CoCAin… Review of Contemporary Art Centers & Museums”, no. 7, September 2015, s. 64-67. http://issuu.com/eduakcje/docs/cocain_7; Major Motives in South African Art in the First Decade of the 21st  Century, “West Bohemian Historical Review” VI/ 2016 / 2,  s. 339-354. (ERIH PLUS)  Gender and Eroticism in Contemporary Art from South Africa, „Werkwinkel. Journal of Low Countries and South African Studies / Tijdschrift voor Nederlandse en Zuid-Afrikaanse Studies / Tydskirf vir Nederlandse en Suid-Afrikaanse Studies” 12(1),         2017, s.7-28. Avant-gardists and primitivism, „Art Inquiry.  Recherches sur les arts” 2017, Vol. XIX (XXVIII), s.153-170. Wyżej wymienione artykuły dotyczą m.in. południowoafrykańskiej sztuki współczesnej, twórczości znanych afrykańskich artystów, działalności muzeów i galerii, a także recepcji sztuki afrykańskiej w Europie.  Ponadto prof. Pawłowska była kierownikiem naukowym Międzynarodowej Konferencji AFRYKAŃSKA TRADYCJA – AFRYKAŃSKA NOWOCZESNOŚĆ, zorganizowanej na Uniwersytecie Łódzkim w dniach 19-20 listopada 2015 r. (Współorganizatorzy: Polski Instytut Studiów nad Sztuką Świata, Katedra Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, oraz Muzeum Archeologiczne i Etnograficzne w Łodzi). W trakcie konferencji prezentowanych było 30 referatów z różnych krajów m.in.: Węgry, Irak, Nigeria, Czechy. W 2019 roku brała czynny udział w komitecie organizacyjnym międzynarodowej konferencji pt.  “MIGRATIONS IN THE CONTEMPORARY WORLD” w  Mkwawa University College of Education w Tanzanii.  W kontekście badań nad postkolonializmem prof. Pawłowska opublikowała książkę Japonizm w sztuce modernizmu. Obrazy przepływającego świata, Łódź: Wydawnictwo UŁ 2016, ss. 162. [ z J. Niewiarowską-Kuleszą] oraz artykuły dotyczące kwestii neokolonializmu w Afryce: African Contemporary Art and the curatorial turn, „Art Inquiry” 2015, vol. XVII (XXVI), s. 219-237; South African Art – Twenty Years since the Advent of the Post-Apartheid Era, „Art of Orient” Vol. 3, 2014, D. Kamińska-Jones (ed.), s. 269-281; El arte visual contemporáneo del continente africano: un nuevo fenómeno cultural que ayuda a la gente a tener una vida decente, “RELEA. Revista Latinoamericana de Estudios Avanzados” 2018 Vol. 25 No. 41, s. 36- 54; “African Research & Documentation” SCOLMA University of Oxford,  2019, No. 135, s. 40-53.

Badania dotyczące postkolonializmu były kontynuowane podczas indywidualnego programu badawczego w ramach stypendium z NAWA,  UMOWA NR: PPN/BIL/2018/1/12/CZE/UMOWA/1 w 2019 r. programu na Uniwersytetach University of West Bohemia Pilsen, (Univerzita Karlova) w Pradze oraz Muzeum i Bibliotece Náprstkovo muzeum asijských, afrických a amerických kultur.

Funkcja Rzeczoznawcy Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w zakresie sztuki afrykańskiej (od 2019 r. Rzeczoznawcy ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego w zakresie opieki nad zabytkami w dziedzinie malarstwa polskiego i powszechnego XIX-XXI wieku, ze szczególnym uwzględnieniem sztuki afrykańskiej oraz audiodeskrypcji dzieł sztuki) sprawia, iż prof. Pawłowska wielokrotnie była ekspertem opiniującym zakupy prac afrykańskich do Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie oraz Muzeum narodowego w Szczecinie w ramach Projektów finansowanych  ze środk